Premier Donald Tusk na konferencji, która odbyła się 6 stycznia 2026 roku negatywnie odniósł się do zwiększenia uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy, w tym nadaniu PIP możliwości przekształcania na mocy decyzji administracyjnej umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.

Wypowiedź ta przesądziła o zakończeniu prac nad dotychczas procesowanym projektem ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy.

Uwaga!!! Decyzja ta nie oznacza, że zatrudnienie pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych mimo, iż stan faktyczny wskazuje na inny charakter pracy jest zgodne z przepisami. 

Należy pamiętać, iż w odpowiednie uprawnienia już teraz jest wyposażony ZUS, który na podstawie art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych może stwierdzić podleganie obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.

W przyjętym orzecznictwem Sądu Najwyższego potwierdzono, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdza podleganie ubezpieczeniu społecznemu, może – bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia wskazujące na charakter stosunku prawnego, którym strony zamierzały się poddać – ustalić rzeczywisty jego charakter i istniejący tytuł ubezpieczenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II UK 438/17). Ustalenie, że między stronami umowy zachodzą stosunki polegające na wykonywaniu za wynagrodzeniem usług/świadczeń odpowiadających umowom podlegającym i ubezpieczeniu społecznemu, nakazuje ZUS wydanie decyzji na podstawie art. 83 ust. 1 z zastosowaniem art. 6 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Decyzja taka może skutkować m.in. nałożeniem na podmiot zatrudniający obowiązku zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne.

Dodatkowo, należy wskazać, że los uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy nie jest jeszcze przesądzony. Krajowy Plan Odbudowy wciąż obowiązuje, a Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej będzie dążyć do jego realizacji.